Het Schinkelkwartier was tientallen jaren een blinde vlek op de kaart van Amsterdam: een geïsoleerd gebied aan de stadsrand, doorsneden door spoordijken, snelwegen en watergangen. Daarmee was het een ideale vestigingsplek voor functies die veel ruimte vragen, zoals sportvelden, bouwmarkten en kantoren.
Door de voortschrijdende ontwikkeling van de Amsterdamse zuidflank ligt het gebied inmiddels op een strategische locatie tussen Zuidas en Schiphol.

Het stedenbouwkundig kader is geen statisch eindbeeld, maar een flexibel plan dat kan meebewegen in programma, ontwikkeltempo en schaal

Stedenbouwkundig kader

ZieglerIBranderhorst werkte in nauwe samenwerking met de gemeente Amsterdam aan de transformatie van dit geïsoleerde werkgebied tot een levendige, inclusieve en duurzame stadswijk: een goed verbonden stadsdeel waar mensen kunnen wonen en werken.
Voor het gehele gebied hebben we een stedenbouwkundig kader opgesteld dat de ruimtelijke structuur versterkt, de bereikbaarheid verbetert, maatschappelijke voorzieningen borgt en tientallen bouwinitiatieven begeleidt.
Dit kader is geen statisch eindbeeld, maar een flexibel plan dat ruimte biedt voor aanpassingen in programma, ontwikkeltempo en schaal. Het bouwt voort op de heldere structuur van Nieuw-West en introduceert blokken met doorgaande straatwanden, karakteristiek voor Oud-Zuid.

Gemengde stadswijk

In het Schinkelkwartier is ingezet op de ontwikkeling van een stedelijk gebied waarin verdichting en functiemenging worden gestimuleerd. Er wordt gewerkt aan een compacte stad die steunt op openbaar vervoer en fietsgebruik, en steeds minder op de auto. Daardoor verandert Schinkelkwartier van een geïsoleerd, monofunctioneel werkgebied in een goed bereikbare, gemengde stadswijk met circa 11.000 woningen, 1.000.000 m² werkruimte en 350.000 m² aan voorzieningen.
Samen met lokale ondernemers, bewoners en andere betrokkenen worden zes verschillende buurten ontwikkeld. Elk met een eigen identiteit, vormen zij samen een diverse stadswijk tussen Oud-Zuid, Nieuw-West en het Amsterdamse Bos. Bij deze transformatie is zorgvuldig gekeken naar grote uitdagingen, zoals geluidhinder, fijnstof en de invloed van vliegverkeer.

Fietsers en voetgangers op de eerste plaats

Schinkelkwartier krijgt een verkeersstructuur waarin fietsers en voetgangers voorrang hebben. Als verlengde van de Sloterweg komt er, dwars door alle deelgebieden, een fietsstraat waar de meeste wijkvoorzieningen aan liggen, met een beweegbare brug over de Schinkel.
Binnen de deelgebieden is de rol van autoverkeer beperkt, dankzij een lage toegankelijkheid, weinig parkeerplaatsen en een aangepaste snelheid.
Het openbaar vervoer krijgt een impuls, onder meer door de verplaatsing van de ingang van metrostation Henk Sneevlietweg naar het zuiden. Hierdoor sluit het station beter aan op de Nieuwe Sloterweg en trekt het aanzienlijk meer reizigers.

Schinkelkwartier krijgt een verkeersstructuur waarin fietsers en voetgangers voorrang krijgen

Grote bouwblokken met groene binnenterreinen

In het hart van Schinkelkwartier, in Riekerpark en Nieuwe Meer Oost, is een nieuwe typologie geïntroduceerd die mede wordt gevormd door de nabijheid van het vliegverkeer. Hierdoor is de bouwhoogte begrensd tot maximaal 41 meter.
Dat vraagt om een concept waarin met relatief laagbouw toch een hoge dichtheid wordt gerealiseerd. Door efficiënt ruimtegebruik en grote, samengestelde bouwblokken met groene binnenterreinen ontstaat een aantrekkelijk contrast tussen levendige stadsstraten en rustige binnenruimten.

Klimaatadaptatie en natuur

Met de nieuwe landschappelijke inrichting biedt Schinkelkwartier maximale kansen voor biodiversiteit en klimaatbestendigheid.
Door uitbreiding van het watersysteem ontstaat extra regenwaterberging, een betere waterkwaliteit en voldoende drooglegging. Nieuwe groengebieden – zoals de parkwal, de groenzone langs het spoor en het centrale park – helpen de temperatuur te reguleren en versterken ecologische verbindingen. Samen met sportfaciliteiten en speelplekken in de openbare ruimte zorgen zij voor een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen.

Multifunctionele parkwal

Om de geluidsbelasting in het gebied te beperken, worden geluidwerende voorzieningen gerealiseerd. Aan de zuidzijde, langs de A4, komt een aarden parkwal van circa 80 meter breed. Deze parkwal houdt niet alleen het verkeersgeluid op afstand, maar fungeert ook als grondberging, ondergrondse parkeervoorziening, recreatiegebied en ecologische verbinding. In het talud van de wal is ruimte voor vrijstaande gebouwen.

Geluidscontouren bestaande situatie Geluidscontouren na introductie parkwal

Stad in balans

Voor de 22.000 bewoners en 44.500 werknemers is een breed scala aan voorzieningen nodig, waarvan de ligging is afgestemd op de aanwezige milieubeperkingen. De hoeveelheid voorzieningen is vastgesteld op basis van gemeentelijke referentienormen.
Voor dagelijkse boodschappen krijgt Schinkelkwartier een centraal buurtcentrum in het deelgebied Riekerpark. Daarnaast blijft er langs de hoofdroutes voor autoverkeer ruimte voor een compacte vorm van perifere detailhandel.
De maatschappelijke voorzieningen zijn meer verspreid over de deelgebieden, met name langs de Nieuwe Sloterweg en rond bijzondere plekken.

Kaart: groen, sport en spelen Kaart: jeugd, zorg en basisvoorzieningen Kaart: commerciële voorzieningen Kaart: kunst en cultuur Kaart: onderwijs

Winnaar ARC21 Stedenbouw Award

Het Masterplan Schinkelkwartier werd in 2021 bekroond met de ARC21 Stedenbouw Award, de prijs voor het beste stedenbouwkundig plan van dat jaar, toegekend door een onafhankelijke jury op initiatief van het tijdschrift De Architect.
Unaniem koos de jury Het Schinkelkwartier als winnaar van de ARC21 Stedenbouw Award. Deze keuze is niet alleen een erkenning van het plan, maar ook een signaal aan het vakgebied: “Toon lef en visie!”

De jury sprak over “een stevig, toekomstbestendig, flexibel en bovendien handzaam plan." Zij noemde de sturende rol van Ziegler|Branderhorst en de gemeente Amsterdam “een verademing” en sprak haar “grote respect uit voor de wijze waarop de enorme opgave van 11.000 woningen is uitgedacht.”
De visie achter het plan bevat daarnaast heldere ontwerpdoelen voor openbare ruimte, woningbouw en openbaar vervoer, waarmee de fysieke verbinding met de stad wordt gewaarborgd.