De Suikerzijde wordt een geheel nieuw stadsdeel aan de westkant van Groningen, bestaande uit meerdere deelgebieden. In totaal zullen er circa 5.000 woningen en diverse commerciële en maatschappelijke voorzieningen worden gerealiseerd op een terrein van 160 hectare.

In 2008 sloot de suikerfabriek in Groningen haar deuren. Twee jaar later besloot de gemeente het terrein en de voormalige vloeivelden aan te kopen. In 2018 begon de ontwikkeling van de noordzijde van het suikerterrein. Dit resulteerde in een ‘Ontwerp Openbare Ruimte’ en een ‘Stedenbouwkundig Plan Noordzijde’, opgesteld door de gemeente in samenwerking met onder andere De Zwarte Hond.

Ziegler|Branderhorst werkte samen met Korthtielens architecten aan de uitwerking van de eerste vier bouwvelden van de noordzijde. Hier worden circa 750 woningen gerealiseerd. Dit ontwerp zet de toon voor de verdere ontwikkeling van het gebied.

Overmaat binnen de bouwvelden

De bouwvelden uit het Stedenbouwkundig Plan Noordzijde beschikken vrijwel allemaal over een zekere overmaat, waardoor binnen het beoogde programma verschillende stedenbouwkundige typologieën mogelijk zijn. Een belangrijke inspiratiebron voor ons plan was de Hortusbuurt in Groningen. De dwaalstructuur en doorwaadbaarheid van deze buurt bieden een aantrekkelijk perspectief: er is ruimte om te dwalen en je steeds weer te laten verrassen.

In het ontwerp zijn we op zoek gegaan naar eigentijdse configuraties van samengestelde bouwblokken die leiden tot een informele sfeer in het binnengebied. Deze vormt een aantrekkelijk contrast met de formele openbare ruimte van het raamwerk. Tegelijkertijd biedt deze benadering ruimte voor een grote diversiteit aan woontypologieën.

Ruimtelijke opzet

De Suikerzijde moet aanvoelen als ‘de binnenstad in een hedendaags jasje’: met minder auto’s, meer groen en een hoge mate van duurzame leefkwaliteit. Op basis van onderzoek naar verschillende referentiebuurten zijn ruimtelijke kenmerken verzameld. In combinatie met variantenstudies binnen de bouwvelden zijn hieruit ontwerpprincipes gedestilleerd die hebben geleid tot het unieke ‘Suikerblok’.

Wonen aan groene stegen

In De Suikerzijde betreed je de binnenwereld via groene stegen die je uitnodigen tussen gebouwen die als het ware ‘terugkijken’. Dit draagt bij aan een informeel en intiem straatbeeld. Alle stegen leiden naar pocketpleintjes: het kloppende hart van de buurt. Met hangende armaturen, veranda’s en Delftse stoepen wordt de intimiteit en eigenheid van de stegen versterkt. De stegen zijn uitsluitend toegankelijk voor fietsers en voetgangers. Bewoners parkeren hun fietsen in de collectieve fietsenstallingen, die tevens toegang bieden tot de deeltuinen.

Wonen aan een stadshof

De stadshoven vormen de meest stedelijke ruimtes binnen de binnenterreinen en markeren de overgang tussen het buiten- en binnengebied. Ze bieden ruimte voor openbare activiteiten en zorgen voor levendigheid. De overgang van openbaar naar privé is hier stedelijker vormgegeven, met typische Delftse stoepen en optionele nissen in de plint. Gevels van vier tot zes lagen omlijsten het hof en bieden uitzicht op volwassen bomen. Sommige functies aan de buitenzijde lopen door tot aan de stadshoven. Zo ontstaat ruimte voor nevenactiviteiten, zoals een koffiepauze terwijl je wacht bij de kapper of fietsenmaker.

Wonen aan het buurtbos

In de binnenwereld bevinden zich ook plekken met een meer avontuurlijk karakter, zoals de buurtbossen. Hier wandel je tussen volwassen bomen, tuinen, plantsoenen en sport- en speelvoorzieningen. De buurtbossen zijn openbaar toegankelijk, maar voelen als een plek waar je te gast bent. Dit is de intiemere kant van De Suikerzijde, omsloten door poorten, muurtjes en heggen. Je kunt er even alleen zijn met de mussen en merels, of samen tuinieren met buurtgenoten.

Wonen aan een pocketpleintje

Het kloppende hart van de buurt wordt gevormd door de pocketpleintjes, elk met een eigen identiteit — zoals het waterpleintje, het speelpleintje of het theaterpleintje. Hier komen alle groene stegen samen. Deze compacte pleinen bieden veelzijdige mogelijkheden voor uiteenlopende activiteiten, zoals buurtbarbecues, borrels of markten die het ontstaan van een hechte gemeenschap bevorderen.
Op de pocketpleintjes is niet alleen ruimte om te wonen, maar ook voor collectieve en commerciële functies. 

Wonen aan een collectieve tuin

Een groot deel van de rijwoningen grenst met de achtertuin direct aan de collectieve deeltuin. Deze tuinen bestaan uit een verhard terras met tuinkasten die haaks op de gevel staan. Hoewel deze ruimtes privé zijn, verzacht beplanting en hagen de overgang naar het collectieve deel. In sommige deeltuinen is ruimte voor een gezamenlijk parkeerhof op maaiveldniveau. Fietsschuren of -kassen in de deeltuinen spelen een belangrijke rol in de sociale cohesie en bieden ruimte om bijvoorbeeld aan je brommer te sleutelen.