Gebiedsvisie Houten CMK en Houten Oost

Houten staat voor een forse woningbouwopgave van circa 4.750 woningen. Hiervan worden 2.000 woningen binnenstedelijk gerealiseerd. De overige woningen zijn gepland ten oosten van de rondweg. Ziegler|Branderhorst heeft voor beide opgaven samenhangende gebiedsvisies ontworpen die verder kijken dan alleen woningbouw. De groei van Houten is nadrukkelijk gekoppeld aan klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit en sociale cohesie. Daarbij vormt de unieke kernkwaliteit van Houten het vertrekpunt: een dorpse structuur op schaal van een stad. Fietsers en voetgangers hebben prioriteit, ondersteund door hoogwaardige OV-knooppunten. Autoverkeer speelt een terughoudende rol, passend in de traditie van Houten.

Het Houtens DNA als kompas

De gebiedsvisies bouwen voort op de Houtense identiteit, met groen als drager voor de stedenbouwkundige structuur. Deze inversie-stedenbouw, gecombineerd met de dorpse schaal en sterke fietsstructuur, vormde het kompas voor alle ontwerpkeuzes. Bij elke ruimtelijke ingreep stond de vraag centraal hoe het Houtense DNA ook richting 2040 overeind blijft. Leefkwaliteit, gemeenschapsvorming en bereikbaarheid zijn daarbij onlosmakelijk verbonden.

De woonopgave is te groot om deze volledig en zorgvuldig binnenstedelijk op te lossen. Houten Oost ligt vlak bij twee treinstations en een groot voorzieningen gebied en is daardoor een logische locatie. De voorwaarde die wij hebben gesteld, is dat er eerst een sterk groenblauw raamwerk wordt aangelegd, en er vervolgens compact en gestapeld wordt gebouwd. We investeren in het landschap in plaats van het landschap te consumeren. Groen groeit mee.

We investeren in het landschap in plaats van het landschap te consumeren.

Houten CMK - inbreiden binnen het dorp

De gebieden Centrum, de Molenzoom en de Koppeling (CMK) vormen het hart van Houten. Dit vraagt om zorgvuldige inbreiding binnen een dorp van ruim 50.000 inwoners. We introduceerden het ‘Houtens Molenblokje’, als ruimtelijke en programmatische eenheid die schaal en gemeenschapszin uitdrukt.

De visie is gebaseerd op vier ontwikkelprincipes: een stevig groenblauw fundament voor natuur, recreatie en klimaatadaptatie; duurzame mobiliteit met slimme parkeerstrategieën en goede OV-bereikbaarheid; bouwen voor de juiste doelgroepen, met tweederde in het betaalbare segment; en een dorp in balans, waarbij voorzieningen meegroeien met de verdichting. Elk deelgebied heeft een eigen focus: het centrum als groene huiskamer, de Molenzoom als woongebied met zorg en De Koppeling als gemengd werk-woongebied. Zo ontstaat verdichting die past bij het karakter van het dorp.

UItbreidingsgebied Houten-Oost

Inversie-stedenbouw als basis

Opgaven Houten-Oost

Houten Oost - wonen in het landschap van de Kromme Rijn

Voor Houten Oost vormt het landschap het vertrekpunt. De locatie bestaat momenteel uit monotoon akkerlandschap. Het natuurlijke bodem- en watersysteem van de Kromme Rijn vormt de basis voor een robuust groenblauw raamwerk, met stroomruggen en kommen, natte en droge zones en een oude nevengeul die waterberging en recreatie mogelijk maken. Het terugbrengen van de Houtense Rijn is het zichtbare symbool van de landschappelijke investering. Er komen vier dorpse buurtschappen. Elk met een eigen karakter en een mix van bouwtypologieën, van hofjes en erven tot compacte appartementen. Parkeren gebeurt onopvallend ‘om de hoek’ in parkeerhoven en parkeergebouwen, zodat straten groen en leefbaar blijven. De sterke fietsstructuur versterkt Houten als ‘beste fietsstad’. Zo combineert de wijk betaalbaar wonen met hoge ruimtelijke kwaliteit en gemeenschapszin.

Samen bouwen aan Houten

Zowel de gebiedsvisie van CMK als Oost zijn in co-creatie ontworpen. Er is intensief samenwerkt met projectontwikkelaars, eigenaren, inwoners en belangenorganisaties. Via interactieve bijeenkomsten, werkateliers en een grote maquette werden dilemma’s inzichtelijk en bespreekbaar. Met als resultaat toekomstschetsen per deelgebied en een samenhangend totaalbeeld. Deze zijn samengebracht in een samenhangende gebiedsvisie met duidelijke ambities en voorwaarden. In de lobby van het gemeentehuis werd een werkatelier opgezet om externe adviseurs en ambtenaren te verbinden. Twee grote maquettes gaven inwoners inzicht wat de stand van zaken was.